گره کور عدالت آموزشی

لیلا کریمی

مسئول کمیته آموزش سازمان معلمان فارس

عدالت حیاتی ترین عامل هر نهاد اجتماعی به ویژه آموزش و پرورش است اگر به عدالت آموزشی یک نگاه محوری داشته باشیم به کلیدی بودن آن نیز پی می بریم اما برای رمزگشایی کلید عدالت آموزشی نیاز به حل معماهای زیادی داریم؟

اندیشه خرد جمعی سبب شد در قالب جلسه ای عدالت آموزشی رادر باران فکری همکاران بازنشسته و شاغل به جویباری از دانش علمی و تجربی تبدیل کنیم تا مفهوم عدالت آموزشی را گسترده تر و حجیم تر دریابیم …

هر چند که در شرایط کنونی، آموزش و‌پرورش را بنگریم ترازو برای وزن این سطح از عدالت وسیله مناسبی نیست ..
جلسه را با مولفه های آموزشی عدالت که در توسعه پایدار هر کشور عنصر بنیادینی است آغاز نمودیم
طعم عدالت با مفهوم افقی آن به عنوان نمونه تعداد صندلی،کلاس، امکانات آموزشی که هم در شهر و در روستا باید به نسبت جمعیت باشد، تلخ نبود چرا که به لحاظ توزیع شکلی طبق ارزیابی همکاران به برابری از جنس نسبی رسیدیم هر چند اسناد علمی نیز این برآورد را تایید می نمود..
اما مشاهده رفتار برابری آموزشی در پردازش عمقی تر موجی از بی عدالتی را نشان می دهد چگونه؟

اگر ضریب نسبت معلم به دانش آموز ، استاندارد دانش آموز به کلاس درس و در تداوم این نابرابری، خصوصی سازی مدارس را حل مسأله ای برای کاهش حجم مدارس دولتی در نظر بگیریم در نهایت تاسف در این پیوستار، شانس نابرابر ورود به نظام آموزشی برای کلیه افراد واجب التعلیم را
در واقع زنجیره ای از ناارزش ها را در آموزش و پرورش وارد کرده ایم که تحمل این نابرابری با شیب منفی از کفه های ترازو سرریز می کند.

رمزگشایی از سند تحول بنیادین توسط اعضای اندیشمند جلسه، طعم تلخ و ناامید کننده را غالب می کند آنجا که بار‌ها بهسازی مدارس را به مقصود ایجاد محیطی امن و شاداب برای مخاطب آموزش و پرورش و گسترش استانداردهای آموزشی، با سایز و فونت مناسب برجسته کردیم، با صدای بلند خواندیم اما کاش نظاره گر نبودیم که وضعیت اقتدارگرایانه و خشکی حاکم بر فرمول های فرسوده و تکراری، طراوت و چالاکی را از مخاطب آموزش و پرورش چنان گرفته است که میزان مشکلات ناسازگارانه را افزایش داده است و گوی سبقت در ترک تحصیل، سندی است براین ماجرای شوم نظام آموزش و پرورش کم تحرک..

مادر تصمیم سازی عادلانه و شایسته پروری برای انتصاب و انتخاب مدیران نیز مشمول قطب‌نمای ارتباطی بدون ارزیابی تخصصی و حرفه‌ای در این رزمگاه اعتدال شده ایم همچنین این قطب نما در مسیر ملموس تر در اتمسفر مدارس، والدین را در تصمیم گیری حذف نموده است همین واحدی که در توسعه و تحول بنیادین قرار بود توسط انجمن ها و تصمیم گیری ها، در توجه به نیاز ذینفعان به کار گیریم.

بنظر می رسد در خصوص حذف گزینه های عدالت، یک خبرگی تاریخی داریم چرا که در تألیف کتب درسی همچنان کلیشه های جنسیتی پیوستار عدالت را برای جامعه مردسالار پررنگ می کند.

در پایان هم اندیشی گروهی حاکی از آن بود که اگردانش آموزان مطابق با نیازها و شرایط خود در رشته های مورد علاقه تحصیل کنند و مهارت های فردی، اجتماعی و شغلی خود را در مدارس، آموخته و متناسب به بازار کار آموزش ببینند و عدالت راتجربه کنند به دنبال آن عدالت اجتماعی را افزایش خواهند داد اما این مورد نیز در آموزش ما به اندازه یک کتاب با تعدادصفحات بی نهایت فاصله داریم …
با چشم‌اندازی نزدیک، گره های کور عدالت چنان منظره ای در آموزش و پرورش ایجاد نموده است که دیدگان هر مشاهده گری را هدایت به مفهوم بی عدالتی می کند همانند تابلوی تخریب شده و غم انگیز نقاشی شام آخر ..

#اختصاصی سخن معلم