Home انتخاب سردبیر ونزوئلا در دام پوپوليسم خودي و ترامپي
ونزوئلا در دام پوپوليسم خودي و ترامپي

ونزوئلا در دام پوپوليسم خودي و ترامپي

0
0

فريدون مجلسي

ونزوئلا، با تكيه بر بزرگ‌ترين ذخاير نفتي جهان، تا سي سال پيش خوشبخت‌ترين ومرفه‌ترين كشور امريكاي لاتين بود. در اين كشور مانند همه كشورهاي نفتي طبقه‌اي نزديك به حاكميت از امتيازات مستقيم بيشتري براي در اختيار گرفتن آن ثروت برخوردار بوده‌اند. اين امر خصوصا با توجه با بالارفتن ارزش پول ونزوئلا موجب ارزان تمام شدن واردات شده و به توليد داخلي حتي در زمينه‌هاي كشاورزي به‌شدت آسيب رسانده و همه را آويخته به منبع نفت كرده بود. اما بيشتر روستانشينان فقر خود را در مقايسه با پيش، زياد احساس نمي‌كردند.

از دهه 1980 كه بهاي نفت به‌شدت افول كرد، ونزوئلا دچار بحران اقتصادي شد و نتوانست به برنامه‌هاي از پيش تدوين شده ادامه دهد. چاوز نظامي روستايي و گرسنگي كشيده كه نوعي احساس كينه و انتقام نسبت به طبقات مرفه داشت و در جواني به دليل فقر از روستاي خود به مدرسه نظام پيوسته بود، در حالي كه سرهنگ دومي جوان و متهور بود، با درك احساس نارضايي عمومي دست به كودتا زد. اما در اين كودتا شكست خورد و زنداني شد. زنداني شدن سرهنگ متهور به او شهرت بخشيد. خصوصا وقتي گفت كه عجالتا شكست خورده است و اميد به اقدام بعدي در آينده را نويد داد، بر محبوبيتش افزوده شد. سرهنگ انتقامجو و كم‌سواد به جاي برنامه‌ريزي براي ايجاد اشتغال و توسعه اقتصادي در حد ظرفيت و توان كشور، راه‌حل را در نسخه‌هاي بازنده ماركسيستي جست و در زماني كه عقاب شوروي پرريخته بود درصدد برآمد از پشه پرمدعاي كوباي كاسترو كمك بگيرد و به جاي آنكه برنامه‌اي در قالب معيارهاي جهاني براي مبارزه با فساد و تعامل با جهان در پيش بگيرد مبارزه را يكسره سياسي كرد و يك تنه با سردادن شعارهاي نخ‌نما به جنگ استعمار و امپريالسم جهاني برخاست. در اين زمان بهاي نفت جهشي باورنكردني كرد.چاوز پول نديده با آن ثروت بادآورده كوشيد پوپوليسم خود را بين‌المللي كند، به همسايگان بزرگي مانند برزيل و كلمبيا و آرژانتين كه گرفتار ديون كلان بين‌المللي بودند وام‌هاي كلان تقريبا بدون بهره 25 ساله داد؛ كوبا و نيكاراگوئه كه جاي خود داشتند. در فاز دوم نشانه‌هاي بيماري خودكامگان در او شدت گرفت. نخست آنكه دچار «خود عقل كل پنداري» شد و با ادعاي اينكه سوسياليسم‌هاي شكست‌خورده در واقع ناب و اصل نبوده‌اند و او سوسياليسم واقعي بوليواري قرن بيست و يكمي خود را تجويز مي‌كند، نسخه‌اي تكراري با ساخت و ساز مسكن ارزان براي فرودستان و دادن يارانه پرداخت كه به مشكلات عديده كميابي مصالح و نيروي كار متخصص برخورد كرد. سپس آن دوران ماه عسل نفت بشكه‌اي 150 دلاري پايان يافت. تورم افزايش يافت. پس از آن نشاني ديگر بيماري قدرت در او بروز كرد و آن تمايل به مادام‌العمر شدن حكومتش بود. اما عمر او به ماداميتش وفا نكرد. دور چهارم با وجود شدت بيماري سرطان در انتخابات شركت كرد و به هرحال در شرايطي پيروز شد كه حتي تاب شركت در مراسم سوگند را نياورد و درگذشت. پس از او در كشوري كه زماني از توسعه اقتصادي 15 درصدي برخوردار بود توسعه فقر و بيكاري و تورم داخلي و ادامه سياست ناسازگاري بين‌المللي و ادامه سوسياليسم بوليواري چاوزي چنان عرصه را بر مردم شهرنشين تنگ كرد كه در امواج ده‌ها هزار نفري با پاي پياده با كوله‌باري عازم كشورهاي همسايه شدند. با جمعيتي وارث فرهنگي اروپايي و سوابق خوب در برنامه و توسعه. در واقع اين تخريبِ آن اقتصاد شكوفا بود كه نياز به تخصص داشت؛ وگرنه زمينه براي توسعه بدون موانع اجتماعي دست و پاگير آماده است.اكنون خطاهاي رفيق مادورو خصوصا پس از آن بحران مهاجرت بزرگ، موجب شده پوپوليست كاسب مسلك ديگري به فكر بهره‌گيري از اوضاع برآيد و ترامپ در قامت منجي به كمك كودتاي كنوني برخيزد و با اين حمايت دولت خودخوانده او را در صورت پيروزي وامدار و مطيع خود كند. جالب اينكه سه كشور عمده برزيل و آرژانتين و كلمبيا، با وجود آن مهرورزي بزرگ دلاري چاوز، در جريانات اخير از دولت خودخوانده حمايت كرده‌اند. نشانه ضعف مادورو اين است كه تقاضاي مذاكره كرده و نشان پشت‌گرمي رقيب آن است كه گفته اگر مادورا بي‌سرو صدا صندلي تصرفي خود را ترك كند او را مشمول عفو خواهد كرد.

منیع: روزنامه اعتماد 11 بهمن 97

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *