Home انتخاب سردبیر مشارکت،رقابت و کارآمدی مثلث انتخابات معنادار
مشارکت،رقابت و کارآمدی مثلث انتخابات معنادار
0

مشارکت،رقابت و کارآمدی مثلث انتخابات معنادار

0
0

علیرضا هاشمی  دبیرکل سابق  سازمان معلمان از انتخابات 1400 می‌گوید

کار سختی در پیش داریم

لیلا مهداد/سخن معلم/ شمارش معکوس برای انتخابات 1400 شروع شده. انتخاباتی که هنوز کاندیدای جدیدی و حتمی به خود نمی‎‌بیند. بازار شایعات هم به پاست و هر بار از فردی سخن به میان می‌آید هرچند به نظر می‌رسد انتخابات 1400 متفاوت با انتخابات قبلی باشد. به باور دبیرکل قبلی سازمان معلمان انتخابات 1400 از مشارکت و رقابت پایین‌تری برخوردار است. به گفته علیرضا هاشمی انتخابات پیش‌رو به سمت و سوی تک‌قطبی شدن می‌رود، البته مشاور دبیرکل سازمان معلمان همچنان بر مشارکت جدی در این انتخابات توصیه می‌کند. هاشمی معتقد است حق انتخاب و تعیین شرنوشت به راحتی به دست نیامده و نباید به راحتی نادیده گرفته شود. در ادامه پای صحبت‌های او نشسته‌ایم تا برایمان از فضای انتخابات 1400 بگوید.

 

*فضای انتخابات را چطور توصیف می‌کنید؟

انتخابات ویژگی‌هایی دارد. ویژگی‌هایی که به زعم افرادی که در امر انتخابات کار نظری می‌کنند، چه کسانی که به شکل عملی وارد مباحث انتخاب شده‌اند از ضروریات انتخابات مثبت با نمره بالا هستند. اولین بحث، مشارکت در انتخابات است. بحث بعدی رقابت در انتخابات است؛ دو ویژگی پایه‌ای و مهم. هرچند شاید بتوان در ایران ما یک پایه سوم را به این دو ویژگی قبلی اضافه کرد. آن هم بحث کارآمدی است.

 

* کارآمدی در انتخابات تا چه حد می‌تواند نقش‌آفرین باشد؟ و چه عواملی باعث شده این ویژگی تا حدودی رنگ ببازد؟

از سال‌های گذشته متاسفانه این کارآمدی کمی رنگ باخته. کارآمدی که قبل از این، توسط کسانی که از آرای مردم برخوردار بودند، تا حدودی خدشه‌دار شده است. کارآمدی که قبل از این با برآورده نشدن انتظارات توسط روسای جمهور قبلی کمرنگ‌تر شده است. روسای جمهوری که دلایل و عللی را برای برآورده نشدن انتظارات اقامه کردند. اینکه فاقد اختیارات بودند. بخشی از روسا هم از دولت در سایه یا دولت پنهان یا هر نام دیگری که می‌شود روی آن گذاشت، صحبت کردند. بعضی از آنها هم از شرایط گفتند؛ شرایطی که به گفته آنها به‌گونه‌ای نبوده که وعده‌ها محقق شوند.

 

*این ناکارآمدی تا به امروز در جامعه چگونه تاثیرگذار بوده است؟

به شخصه معتقدم این ناکارآمدی امروزه خیلی پررنگ شده تا جایی که بحث‌های انتخاباتی شکل گرفته میان عامه مردم به یک جمله ختم می‌شود؛ تا به امروز رای دادیم، چه شد؟ این جمله به این معناست؛ از فعالیت‌های قبلی پاسخ مثبتی دریافت نشده است. واقعیت امر این است ناکارآمدی و عدم رقابت هریک به نوبه خود تاثیرگذار بودند. در وادی رقابت هم باید گفت به دلیل نوع تفکر حاکم بر شورای نگهبان، اختیاری که قانون به این شورا داده و همین‌طور شیوه برخورد شورای نگهبان که اجازه نمی‌دهد سلایق مختلف کاندیدا داشته باشند همگی دست به دست هم داده‌اند تا شاهد عدم رقابت در انتخابات باشیم.

 

*بنابراین باید منتظر یک انتخابات تک‌قطبی  بود؟

گروه‌هایی که وارد این عرصه می‌شوند برای متقاعد کردن مردم به مشارکت سعی در دوقطبی کردن انتخابات دارند اما باید این واقعیت را پذیرفت که سلایق مختلفی در جامعه از دایره انتخابات بیرون می‌مانند. واقعیت امر این است که دایره انتخابات به‌جای گسترده‌تر شدن روند محدود شدن را در پیش گرفته است.

 

* تاثیر منفی و سوء ناکارآمدی و عدم رقابت بر انتخابات پیش‌رو چیست؟

مشارکتی وجود ندارد. چه در میان عموم مردم چه در میان فعالان این حوزه. باید اذعان کرد که با وجود نزدیک شدن به انتخابات میان احزاب و گروه‌های سیاسی هم آن شادابی،مشارکت و ورود به بحث به عنوان موضوعی مهم به چشم نمی‌خورد. احزاب هنوز در مقدمات کار انتخاب کاندیدا هستند، البته آن هم با اما، اگر و اینکه شاید بشود، شاید نشود. این در حالی است که با در نظر گرفتن تجربیات جهانی نمی‌شود، فهمید با چه سیستمی در عرض مثلا یک ماه می‌خواهد کاندیدا مشخص کند- با توجه به اینکه اردیبهشت هم به نیمه نزدیک می‌شود.- چیزی به انتخابات نمانده اما چند روزی صحبت از کاندیدایی یک نفر به میان می‌آید.بعد از دلایلی می‌گویند که کاندید شدنش را منتفی می‌داند. چند روز بعد صحبت از دیگری می‌شود، بعد خود کاندیدا انصراف می‌دهد. این اواخر هم صحبت آقای ظریف بود که آن هم با انتشار فایل صوتی اخیر مختومه به نظر می‌رسد. من شرایط را خوب نمی‌بینم. با توجه به تجربیات، شنیده‌ها و دیده‌ها به نظر می‌رسد، متقاعد کردن مردم به مشارکت خیلی سخت‌تر از قبل شده است.

 

*با توجه به گفته‌هایتان آیا انتخابات پیش‌رو دوقطبی و محدود به طیف اصول‌گرا و اصلاح‌طلب می‌شود؟ یا به باور عامه مردم، انتخابات 1400 تنها یک طیف اصولگرا را به خود خواهد دید؟

باور عامه مردم باعث تاسف مضاعف است. متاسفانه به‌جای اینکه فضا به‌گونه‌ای فراهم شود تا صداهای مختلف میان مردم نماینده‌ای در سطوح بالاتر داشته باشند، ما روند تقلیل‌گرایانه را پیش گرفته‌ایم. در دوره‌ای حدودا به سال 76 اصلاح‌طلبان خرج‌شان را از اصولگرایان جدا کردند. از آن سال به بعد اصلاح‌طلبان با کاندیدای اصلی خودشان در انتخابات ظاهر شدند. هرچند به دلایلی مانند اتفاقات 88 و تفاسیر شورای نگهبان حالا شاهد این مساله هستیم که اصلاح‌طلبان نمی‌توانند با کاندیدای خودشان وارد انتخابات شوند. شرایطی که به نظر می‌رسد نتیجه‌ای شبیه به مجلس را در پی خواهد داشت. به این معنا که اصولگرایان با خودشان رقابت خواهند داشت البته با چند نفر از افراد دسته چندم منصوب به اصلاح‌طلبان.  تنها برای اینکه گفته شود، صداهای دیگر هم وجود دارد و به این رویه رنگ انتخاباتی زده شود. باید گفت انتخابات حتی اگر به سمت دو قطبی شدن اصلاح‌طلب و اصولگرا برود جای امید است چون در حال حاضر تفکر این است، شرایط به این سمت‌وسو هم نخواهد رفت.

 

* با توجه به تجربیات‌تان به عنوان دبیرکل سابق سازمان معلمان چه توصیه به اعضا برای مشارکت در انتخابات دارید. اینکه این مشارکت باید مشروط به شروطی باشد یا نه بی‌قید و شرط باید صورت بگیرد و چرا؟

 به شخصه بحث، صحبت و نگاهم بر اصل مشارکت است. وجود انتخابات، حق رای، اعلام‌نظر و انتخاب مسئولان اولیه کشور جزو حقوقی‌اند‌ که انسان‌ها به سختی به آنها رسیده‌اند. تاریخ انسان گواه این مساله‌ است که این حقوق به راحتی و کادوپیچ شده به جوامع داده نشده‌اند، بنابراین به عنوان کسانی که از این حق برخورداریم، موظفیم به پاسداری از این حقوق هستیم. اصل را باید بر مشارکت بگذاریم. فراموش نکنیم ما تنها بازیگران این صحنه نیستیم و دیگران هم در این عرصه نقش‌آفرینی می‌کنند.توصیه‌ام این است تا می‌توانیم اصل را بر انتخاب، مشارکت و بالا رفتن رقابت قرار دهیم.

 

* و اینکه این مشارکت باید مشروط به شروطی باشد یا نه بی‌قید و شرط باید صورت بگیرد و چرا؟

با نزدیک شدن به انتخابات طیفی از کاندیداها مطرح هستند. کاندیداهایی که صحبت برخی از آنها از رسانه ملی شنیده می‌شود و در مقابل گروهی دیگر جایی برای زدن حرف‌هایشان ندارند. مهم‌ترین برنامه سیاسی صداوسیما اخبار 20:30 است. برنامه‌ای که برای یک‌بار هم پای صحبت‌های سخنگوی جبهه اصلاح‌طلبان ننشسته. درواقع این برنامه با کاندیداهای اصولگراها صحبت می‌کند و تمام حرف این کاندیداها شنیده می‌شود و در مقابل جبهه اصلاح‌طلبان اصلا بروز و ظهوری ندارند. هرچند چند نفری از نیروهای دو،سه و چهار اصلاح‌طلبان صحبت‌هایی می‌کنند و آدرس اشتباه داده می‌شود. به شخصه معتقدم اگر فرهنگیان هم با توجه به همه این سختی‌ها، تنگ‌نظری‌ها و ناکارآمدی‌ها صحنه را ترک کنند ما بیشتر ضرر خواهیم کرد. ترک مشارکت باعث می‌شود اتفاقی که در مجلس افتاده تکرار شود. کسانی امروز برای ما قانون وضع می‌کنند که از اولیات کار هم بی‌اطلاع‌اند. شرایط به‌گونه‌ای است که هر خبری که از مجلس می‌آید باعث تعجب می‌شود و این سوال را مطرح می‌کند که اینها چگونه فکر می‌کنند و دنیا را چطور می‌بینند. به شخصه بر این باورم که عدم مشارکت جدی فرهنگیان هم به دلیل تعداد بالای‌شان و هم تاثیرگذاری‌شان بر طیف وسیعی از جامعه و هم از این منظر که فرهنگیان جزو گروه‌های مرجع هستند، می‌تواند سردی انتخابات را بیشتر کند.

 

*این سردی می‌تواند منفعتی برای گروه خاصی در پی داشته باشد؟

این سردی به نفع کسانی خواهد بود که در طول تاریخ 40 ساله خودمان اعلام کردند؛ انتخابات زینتی است. گروهی که بر این باورند انتخاب و انتخاب کردن یکی از دستاوردهای غربی است و خیلی به آن پایبند نیستند. به نظر می‌رسد کار سختی در پیش داریم، بنابراین از دوستان می‌خواهم آینده را ببینند. آینده کشور، آینده فرزندان‌شان را در نظر بگیرند و هوشیارانه مشارکت کنند.

 

*با توجه به تجربیاتتان در سازمان معلمان، انتخابات می‌تواند فرصتی باشد برای احقاق مطالبات آموزش‌وپرورش که دانش‌آموزان، اولیا و معلمان را دربر می‌گیرد؟

قطعا همین‌طور خواهد بود. یکی از دلایل ورود سازمان معلمان در پروسه انتخابات در طول بیست سال گذشته تاثیراتی است که رئیس‌جمهور به عنوان رئیس دولت و وزیری که رئیس دولت انتخاب می‌‎کند در آموزش و پرورش دارد. واقعیت امر این است نوع نگاه رئیس‌جمهور و نوع نگاه وزیر منتخبش بسیار موثر است. آموزش‌وپرورش در سال‌های گذشته، دولت‌های مختلفی را امتحان کرد. سال‌هایی که افراد مختلفی سکاندار آموزش‌وپرورش شدند، بنابراین قطعا موثر است. این تاثیرات باعث شده ما به‌طور جدی وارد این پروسه شویم. تلاش‌مان این است کسی بیاید که نگاهش توسعه‌محور، تعاملی باشد. فردی که نگاهش به آینده باشد و بدیهیات زندگی امروز که مشارکت است را بپذیرد چون پذیرش رئیس‌جمهور و  وزیر منتخبش  به ما به عنوان یک تشکل اجازه می‌دهد ما در امور آموزش‌وپرورش ورود پیدا کنیم. اجاره دهید یک مثال بیاورم؛ در دوران اصلاحات با تمام فراز و فرودها، مشارکت تثبیت شد. مشارکتی که باعث شد معلم‌ها در انتخاب مدیر یک مدرسه یا مدیران بالاتر مشارکت کنند. اما در دولت‌های بعدی چنین چیزی دیگر وجود خارجی نداشت و متاسفانه این مساله ادامه پیدا نکرد. در دوره اصلاحات ما شاهد پاسداشت روز معلم بودیم موضوعی که در دوره‌های بعد رنگ باخت. به شخصه معتقدم ورود سازمان معلمان می‌تواند بر مسائل منزلتی و هم مسائل معیشتی معلمان تاثیرگذار باشد. درواقع یکی از دلایل مهم سازمان معلمان برای ورود بر مسائل انتخابات ریاست جمهوری تاثیرش بر آموزش‌وپرورش بوده است.

 

*از تجربیات گذشته سازمان معلمان در انتخابات قبلی برایمان بگویید. این سازمان تا چه میزان به اهدافش در این عرصه دست یافته است؟

متاسفانه اگر بخواهم نمره بدهم به حاصل تلاش‌ها نمره خیلی بالایی نمیدهم.  همان‌طور که در سطور بالاتر گفتم ناکارآمدی مانند استخر عسلی است که که هر چه دست و پا میزند شناگر جلو نمیرود. از زمانی که سازمان تشکیل شده حدودا ما از سال 78-79 کار را شروع کردیم متاسفانه در مسیر فعالیتها به دلیل اینکه حاکمیت ما خیلی حامی این نوع فعالیتها نبوده و نیست درواقع حمایتی نشده برعکس هزینه‌هایی تحمیل کردند، بنابراین ما توانستیم در بعضی از مطالب اموزش و پرورش تاثیرگذار باشیم در بعضی قوانین و تصمیمات تاثیرگذار بودیم از انتظاراتمان فاصله معناداری داریم فکر می‌کنیم اول راه هستیم. پیشنهاد میکنم همه فرهنگیان در قالب تشکل‌ها فعالیت کنند تا تاثیرگذاریشان بر معادلات کشور بیشتر از قبل شود.

 

*سازمان معلمان یکی از اعضای اجماع‌ساز است درواقع از 46 عضو یک رای دارد. چطور میتوان از ظرفیت این یک رای بهره برد؟ 

یکی از راه‌های افزایش توان و تاثیرگذاری افراد ورود به کار جمعی است. کار جمعی هم اگر نیازمند پرتوان ظاهر شدن باشد نیازمند کار ائتلافی است. ما امسال شاهد  تشکیل جبهه اصلاحات ایران هستیم. کار شایسته‌ای که نسبت به ساختار قبل دموکراتیک‌تر،شفاف‌تر و توانمندتر به نظر می‌رسد. با احزابی که به ما نزدیکترند، دیدگاه‌های مشترکی داریم. در حال رایزنی روی کاندیداهایی که به نظر می‌رسد، بتوانند رای بیشتری جذب کنند و کارآمدترند، هستیم. واقعیت امر این است مطابق روندی که خود جبهه مشخص کرده، فعالیت‌ها را ادامه می‌دهیم. سه مرحله برای انتخابات مشخص شده. طبق این روند هر فردی با 10 امضا معرفی می‌شود و رای‌گیری صورت می‌گیرد. رزومه خواسته می‌شود و فرد باید به سوالاتی پاسخ دهد. اگر فرد موردنظر دوسوم آرای را کسب کند، به عنوان کاندیدای جبهه معرفی می‌شود.

 

*چه توصیه‌ای به اعضای سازمان و شهروندان جامعه دارید؟

توصیه اصلی و خاصی که بتوان داشت این است که آینده ساختنی است. آینده بافتنی نیست آن هم با تخیلات. آینده را ما باید بسازیم. این ساختن ممکن است هزینه‌هایی هم داشته باشد؛ سختی‌هایی. اما کسانی که به دنبال آزادی، استقلال و پیشرفت کشور هستند. عدالت و رفاه مردم را می‌خواهند واقعا باید جدی وارد عرصه شوند. هیچ‌گاه در تاریخ حق  را نداده‌اند. حق گرفتنی است. از دوره مشروطه فهمیدیم که یک طلبی داریم که حق تعیین سرنوشت است. البته از همان زمان در تلاش برای نقد کردن این طلب بودیم اما به هر حال نتوانستیم این حق را به تمامه محقق کنیم. پیشرفت‌های خوبی داشتیم اما به نظرم می‌رسد هنوز کار دارد. توصیه من این است که سرنوشت خودشان را خودشان رقم بزنند و اجازه ندهند دیگران سرنوشت‌شان را رقم بزند.

 

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *