Home یادداشت عذرخواهی و اخلاق مدیریتی و سیاسی به فراموشی سپرده شده
عذرخواهی و اخلاق مدیریتی و سیاسی به فراموشی سپرده شده
0

عذرخواهی و اخلاق مدیریتی و سیاسی به فراموشی سپرده شده

0
0

گمشده ای به نام ” فرهنگ عذرخواهی”

 گودرز بهرامی

مسئول کمیته اجتماعی و سیاسی سازمان معلمان ایران

حوادث غیر طبیعی اخیر مثل سوختن دانش آموزان در مدرسه ، تصادف و واژگونی اتوبوس فرسوده دانشگاه آزاد اسلامی و رفتار نماینده مجلس با کارمند گمرگ ، فضای سیاسی ، اجتماعی و علمی کشور را تحت تاثیروشعاع خود قرارداده است وقلب خیلی از انسان ها را رنجور و مغموم کرده است.اما نه تنها در خیلی از اینگونه حوادث عذر خواهی صورت نگرفته است بلکه هرکسی تقصیر را به گردن دیگری می اندازد‌ وخود را مبرا از خطا واشتباه می داند.
اگر چه در گذشته و درچند سال اخیر نیز حوادثی نظیر سقوط هواپیما ، آتش گرفتن قطار، ساختمان پلاسکو و حوادثی مشابه رخ داده است و برای ما وقوع این حوادث و عذرخواهی نکردن ها؛ نا آشنا و نامانوس نیستند. با این وجوددرخصوص فرهنگ عذرخواهی مسئولان از مردم می توان اذعان داشت از گمشدگان اخلاق سیاسی ما بوده است. عذرخواهی روشی اخلاقی وانسانی برای جبران اشتباه است. عذرخواهی نشانه عقلانیت وخردمندی وبلوغ سیاسی وفکری است. حضرت علی(ع) می فرمایند عذرخواهی نشانه خردمندی انسان است. یکی از روشهای مثبت و تاثیرگذارکه در جوامع توسعه یافته و پیشرفته دیده می شود که باعث شده است بین مردم و مسئولین اعتماد وجود داشته باشد فرهنگ عذرخواهی است که مسئولین به محض ارتکاب اشتباه یا خطا از مردم عذرخواهی می کنند و اگر اثرآن بسیار مهم باشد استعفا نیزمی دهند. اگر در کشوری دو شاخصه مهم وجود داشته باشد معمولا باعث می شود که خطاها کمتر و اگر هم اتفاق بیافتد باعث عذر خواهی واگر بسیار مهم باشد باعث استعفا می شود. شاخصه اول نظارت بر کارهای مسئولان و پاسخگویی آنان در برابر رفتار و اعمال شان است که معمولا از طریق احزاب ،رسانه ها و مطبوعات صورت می گیرد. این نظارت خود از بسیاری خطاها جلوگیری می کند. اگر در جامعه ای مسئولی احساس کند که می تواند به دور از نظارت هرکاری می خواهد انجام دهد، مرتکب اشتباه و خطا می شود. یکی از کار کردهای احزاب به عنوان حلقه اتصال بین مردم و مسئولان ، پاسخگویی مسئولان در برابر خطاهایی است که باعث ضرر وزیان جانی و مالی به مردم و ضربه زدن به منافع ملی و انسانی می شود.اگر احزاب به معنای واقعی و قدرتمند در جامعه وجود داشته باشند می توانند نقش ناظر را به خوبی بازی کرده و باعث پاسخگویی مسببین خطا به مردم ودر نهایت و در صورت نیاز بافشارهای سیاسی خود موجب استعفای آنان شوند. اگر در جامعه ای مسئولی احساس کند باید در برابر هر منتقدی پاسخگو باشد، جلوی بسیاری از اشتباهات و خطاها گرفته می شود واز تکرار آن اشتباهات جلوگیری می شود. ممکن است این سئوال در ذهن مردم خطور کند مرجع ناظر بر منابع و درآمد های هنگفت دانشگاه آزاد و نحوه مصرف آن چه کسی است؟ چرا دانشگاهی با آن همه درآمد از اتوبوس های فرسوده و از رده خارج استفاده کرده است؟ چه کسی مسئول این سهل انگاری می باشد ؟ ویا این سوال نماینده مجلس در گمرگ دنبال چه چیزی بوده است؟ همانطوری که اشاره شد اگر احزاب قوی که زاییده پارلمانی قوی می باشد در کشوروجود داشته باشد می توانند عامل جوابگوی مسئولان به خیلی از این سئوالات و یا نظایرآن باشند. شاخصه دوم که خیلی هم مهم می باشد شفاف سازی است . حضرت علی (ع) شفاف سازی را یکی از حقوقی که مردم به گردن مسئولان دارند می داند واین که نباید چیزی از مردم مخفی بماند را از وظایف حاکمان می داند. این بدان معناست که همه چیز باید آشکارا و در مقابل چشم مردم صورت گیرد وخوب یا بد بودن آن برای مردم معلوم باشد. اما وقتی مشاهده می شود که خطاهای پنهانی پدیدمی آید. کسی در برابر آن خطاها از مردم عذرخواهی نمی کند. به طور مثال در حادثه دانشگاه آزاد باید به صورت شفاف مشخص شود که آیا برای نکات ومسائل ایمنی وپیچ های خطرناک جاده دانشگاه آزاد اسلامی در دل کوه ، از جمله گاردریل و تعویض اتوبوس های فرسوده، منابع مالی در نظر گرفته شده است یا نه ؟ اگر گرفته شده است چرا تا به حال استفاده نشده ؟ و اگر گرفته نشده است که خطای دیگری رخ داده است و باید مسببان آن جوابگو باشند.
نکته دیگر این که عذرخواهی نکردن مسئولین از مردم در مواقعی که اشتباهی انجام می‌دهند، نه تنها غم انگیز بلکه باعث سلب اعتماد مردم از مسئولین و عصبانیت آنان می شود.
وقتی در مقابل خطا سعی کنیم آن را توجیه و رفع و رجوع کنیم وخود را مبرا وبه دنبال مقصر بگردیم و هر کسی از زیر بار رفتن آن شانه خالی کند خود عملی بدتر از خطا کردن است که باعث واکنش های منفی از جانب مردم می شود.
یکی از مسائلی که دولت ها باید در فرهنگ سیاسی مردم نهادینه سازند فرهنگ عذرخواهی مسئولین از مردم است که اگر دولت بتواند آن را عملی سازد جامعه قدم های بسیارمهمی به سوی اخلاق انسانی، پیشرفت و توسعه برخواهد داشت.

به امید آن که فرهنگ عذر خواهی مسئولین از مردم در جامعه نهادینه شودو انتظار می رود که این مهم در دولت دوازدهم فرهنگ سازی شود و گمشده ای به نام “فرهنگ عذرخواهی “از این به بعد در رفتار مسئولین نمایان و نهادینه شود تا مرحمی هرچند جزیی بر زخم عمیق حوادث ناگوار برای افراد داغدار باشد.

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *