Home دیدگاه شورای عالی آموزش و پرورش از مشروطه تا جمهوری اسلامی
شورای عالی آموزش و پرورش از مشروطه تا جمهوری اسلامی
0

شورای عالی آموزش و پرورش از مشروطه تا جمهوری اسلامی

0
0

شورای‌عالی‌آموزش‌و‌پرورش به عنوان مرجع سیاست‌گذاری در حوزه وظایف آموزش عمومی و متوسطه در چارچوب سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات است که عهده دار امر سیاست‌ گذاری،تدوین خط‌مشی‌ها و راهبردها، تعیین ضوابط و وضع مقررات، تصویب اساسنامه ها و آیین نامه‌های آموزشی و تربیتی است وبیش از ۱۲۰سال قدمت دارد؛این شورا از سال ۱۲۷۵ش در دوره مظفر‌الدین شاه وصدارت امین‌الدوله با تشکیل «انجمن معارف» به ریاست احتشام‌السلطنه و عضویت رجال برجسته فرهنگی کشور با هدف گسترش مدارس جدید تأسیس شد.

سال۱۳۱۵ ق(۱۲۷۵ شمسی) انجمن معارف به‌منظور تأسیس مدارس جدید در تهران تشکیل شد. این انجمن که ترکیبی از وزیر علوم و دانشمندان و مؤسسان مدارس علمی بود، بر کار مدارس،نظارت داشت و مرتبط با برنامه‌های درسی، محتوای آموزشی و کتاب ها و نحوه اداره مدارس پیشنهادهای لازم را ارائه می کرد.

با آغاز حکومت مشروطه و تشکیل قوه مقننه، تأسیس مدارس دولتی و ملی در حوزه وظایف دولت قرار گرفت و تحصیل اجباری شد؛ در این دوره بر آموزش عمومی در شهر و روستا تأکید شد و از آن زمان به بعد توسعه آموزش و پرورش بر اساس قانون استوار شد.

در سال ۱۳۲۹ قمری برابر با ۱۲۹۰ شمسی، قانون اساسی معارف به تصویب رسید،این قانون از جامع ترین قوانین آموزش و پرورش کشور در دوره مشروطیت به‌شمار می‌رود؛در این قانون، آموزش ابتدایی برای عموم ایرانیان اجباری شد و مکاتب به دو گروه رسمی و غیر رسمی تقسیم شد و مخارج مدارس غیررسمی از محل شهریه دانش آموزان و در صورت کسری، بودجه‌ی آنها توسط دولت تأمین می شد.

با تصویب قانون اساسی معارف، ضرورت وضع ضوابط و مقررات‌ آموزشی و تربیتی احساس شد؛ بنابر این در سال ۱۳۰۰ مجلس شورای ملی، قانون #شورای‌عالی‌معارف را تصویب کرد و امور فنی مدارس مانند برنامه‌ ها، امتحانات و صلاحیت معلمان را به آن شورا سپرد.با تشکیل این شورا برای نخستین بار در تاریخ ایران،امر تعلیم و تربیت، شورایی شد.از شخصیت های برجسته در این شورا که به عنوان وزرای معارف، یا صاحب نظر در آن حضور داشتند محمد‌علی‌فروغی، علی‌اکبردهخدا، ملک‌الشعرای‌بهار و علی‌اصغرحکمت بودند.

اهم اقدامات شورای‌عالی معارف ؛صدور مجوز تأسیس مدرسه، اعزام دانشجو به خارج، صدور مجوز انتشار نشریات، تصویب اساسنامه ونظامنامه مکاتب و مدارس، تصویب نظامنامه بازرسی فنی، اعطای مدال و نشان، انتخاب اعضای فرهنگستان ایران، مجوز ادامه تحصیل در خارج از کشور و ارزشیابی مدارک تحصیلی طلاب علوم دینی بود.

در سال ۱۳۱۷شمسی در پی تغییر نام وزارت معارف به #وزارت‌فرهنگ، شورای عالی معارف نیز به شورای‌ عالی‌ فرهنگ، تغییر نام یافت و به عنوان مرجعی قانونی برای نظارت بر فعالیت ها و تدوین مقررات آموزشی تعیین شد.از اقدامات شورای عالی در این دوره؛ توسعه دانشسراها، پایه‌ گذاری اولین مدارس عشایری، انضمام بیمارستان ها به دانشکده پزشکی، تأسیس کتابخانه مرکزی دانشگاه و لایحه ترمیم حقوق معلمان، بود.

در سال ۱۳۴۳، وزارت فرهنگ به وزارت فرهنگ و هنر، سازمان اوقاف و #وزارت‌آموزش‌و‌پرورش تفکیک و شورای عالی فرهنگ، شورای عالی آموزش و پرورش نامیده شد.لذا سال ۱۳۴۳را می‌توان سال تشکیل نخستین جلسه #شورای‌عالی‌آموزش‌وپرورش قلمداد کرد.از اقدامات شورای عالی در این دوره می توان به تغییر نظام آموزشی کشور و ایجاد دوره راهنمایی تحصیلی اشاره کرد.

در سال ۱۳۴۵، به استناد ماده ۵ قانون تفکیک وزارت فرهنگ مصوب سال ۱۳۴۳، قانون تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش به تصویب رسید و این شورا عهده دار تصویب برنامه های مدارس، آیین نامه های عمومی مدارس، امتحانات، اساسنامه های مؤسسات آموزشی، تطبیق کتب درسی با برنامه های مصوب و اجازه تأسیس مدارس خصوصی شد.

در بهمن ماه۱۳۵۸، شورای انقلاب اسلامی، قانون شورای عالی آموزش و پرورش را به تصویب رساند، تصویب این قانون نشان دهنده اهمیت نقش این شورا و ضرورت استمرار فعالیت آن پس از پیروزی انقلاب اسلامی است. در سال ۱۳۸۱ آخرین تغییرات در قانون شورای عالی آموزش‌وپرورش به عمل آمد و برای نخستین بار در تاریخ آموزش و پرورش ایران، عالی ترین مقام اجرایی کشور، رئیس جمهور، ریاست شورای عالی آموزش و پرورش را برعهده گرفت.

اینک برای اولین بار از روز۲۷ بهمن سال‌جاری، به مدت یک هفته سه تن از معلمان کشور در فرآیند رأی‌گیری به این شورا راه می‌یابند.

شاید این منتخبان، ابزار چشم‌و گوش بسته‌ی دستورهای املایی و انشایی نگردند و بدون هیاهو و شعارهای فریبا، بتوانند در بهبود روند نابسامان آموزش ‌و‌پرورش فلج و زمین‌ گیرمان،منشأ اثر باشند.

برای چنین تأثیری،گزیدن معلمانی که از دانش برنامه‌ریزی و اخذ تجربیات ارزشمند دنیای مدرن در تعلیم وتربیت برخوردار و واقع بینانه، صداقت و صراحتی راستین و دانش و بینشی گسترده دارند، راهگشاست.

۲۶ / بهمن/ ۱۳۹۷
امیر سرایانی

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *