Home انتخاب سردبیر شاد، فرصتی که باید غنیمت شمرده شود
شاد، فرصتی که باید غنیمت شمرده شود

شاد، فرصتی که باید غنیمت شمرده شود

0
0

لیلا مهداد/خبرنگار سخن معلم

کرونا، همه‌گیری قرن بیست و یکمی مدارس را در سراسر جهان به تعطیلی کشاند. دانش‌آموزان ناخواسته خانه‌نشین شدند تا آموزش از راه دور را امتحان کنند. در ابتدای راه، شاد به میدان آمد اما ناتوان در شاد کردن معلم‌ها و دانش‌آموزان. تعطیلی اجباری مدارس، آموزش‌وپرورش را در موقعیت از پیش تعیین‌نشده‌ای قرار داد. سلامت دانش‌آموزان اولویت بود برای همین تصمیم بر استفاده از فضای مجازی شد. قرار بر استفاده از شاد شد اما نبود لب‌تاپ و گوشی در روستاها و شهرهای دورافتاده دردسر جدید دانش‌آموزان بود. تلویزیون هم پای کار آمد با کلاس‌های 25دقیقه‌ای‌. خلاقیت معلم‌ها گُل کرد. یکی روی یخچال خانه‌اش فرمول ریاضی را نوشت. دیگری به در خانه شاگردانش رفت و کلاس‌های دو یا سه نفره را  تشکیل داد. شاد کمی به خود جُنبید و کمی خود را به‌روز کرد. تبلت‌ها و گوشی‌های اهدایی هم به بعضی شهرها و روستاها رسیدند تا سال تحصیلی 1399-1400 دوباره آنلاین بودن را تجربه کند. آموزشی که پیش از کرونا و تعطیلی سراسری مدارس در بسیاری از کشورها تجربه شده بود اما معلمان و دانش‌آموزان ایرانی به اجبار کرونا و تلاش‌های شاد وارد دنیای آموزش مجازی شدند. قول ‌و قرارها از استفاده از شاد می‌گفتند اما زور زیرساخت‌ها به مهیا کردن آموزش آنلاین نمی‌رسید. در نقطه‌ای نبود اینترنت بچه‌ها را به لب جاده کشاند. گروهی راه کوه را در پیش گرفتند برای پیدا کردن سیگنال. تعدادی برق نداشتند برای نشستن جلوی برنامه‌های تلویزیون. راه سخت بود و فرصت کم اما شاد از پس خیلی از این مشکلات برآمد و برخلاف سایر اپلیکیشن‌ها ماندگار شد برای بهبود اوضاع تا آموزش مجازی به حیات خود ادامه دهد؛ آموزشی که انتظار می‌رود با رفتن کرونا در دوران پساکرونا هم عضو ثابت کلاس‌های درس باشد و به مرور زمان رنگ‌وروی جدیدتری به خود بگیرد. در ادامه پای صحبت‌های محمود صفدری، مدیر مدرسه‌ای در خراسان شمالی  نشسته‌ایم تا از فرصت‌ها و مشکلات شاد بشنویم.

 

کرونا آموزش مجازی را به نظام آموزشی ایران تحمیل کرد. این شیوه آموزشی برای نظام آموزشی یک فرصت بود یا تهدید؟

آموزش مجازی یک فرصت بود. نظام آموزشی ما طی سال‌های گذشته براساس روش آموزشی مستقیم معلم و شاگردی کار را پیش برد. دنیا همواره روش‌های نوین را به محک آزمایش می‌گذاشت در حالی که نظام آموزشی ما پیرو روش‌های سنتی بود. درواقع سازوکار، ساختمان و تجهیزات به‌روز می‌شدند اما در نهایت یگانه روش‌مان همان روش معلم و شاگردی بود. اما کرونا فرصتی ایجاد کرد ما به روش‌های دیگر هم فکر کنیم. با همه‌گیری کرونا وزارت آموزش‌وپرورش شالوده آموزش مجازی را بنیان گذاشت هرچند در همین برهه شاهد ابتکاراتی از سوی معلمان بودیم. معلمانی که در بستر همین آموزش مجازی خلاقیت‌هایی را به نمایش گذاشتند. در حقیقت رفته‌رفته به سمت‌وسویی می‌رویم که مشکلات ابتدای سال- زمانی که کرونا تازه حادث شده بود- را پشت‌سر می‌گذاریم. به عنوان نمونه امسال شاهد بودیم که امتحانات نوبت اول به صورت مجازی برگزار شد و خوشبختانه مشکل چندانی پیش نیامد.

 

آموزش‌وپرورش برای پرکردن خلأ آموزش حضوری، شبکه شاد را تاسیس کرد. این شبکه تا چه میزان توانست پاسخگوی نظام آموزشی باشد؟

آموزش‌وپرورش می‌توانست سال گذشته با دورنمای بهتر و با مشورت و صلاحدید با سایر دستگاه‌های دست‌اندرکار ستاد ملی مقابله با کرونا مانند وزارت بهداشت مسائل را بررسی و با پیش‌بینی‌های لازم وارد عمل شود. انتقادی که به آموزش‌وپرورش در آن مرحله وارد بود، این بود که دورنمای روشنی نداشت، البته به نظر من. این وزارتخانه در اسفندماه که مدارس درگیر همه‌گیری کرونا شدند برای ورود به آموزش مجازی دودل بود. این وزارتخانه اگر دورنمای روشنی داشت می‌توانست در تابستان برنامه‌ریزی‌های بهتری داشته باشد. به عنوان مثال می‌توانست با وزارتخانه ارتباطات و فناوری و وزارتخانه صنعت، معدن تجارت تعاملات بهتری داشته باشد. به هر حال اگر مبنای وزارتخانه بر استفاده از آموزش مجازی بود، می‌توانست با مانور بهتری سال تحصیلی 1399-1400 را شروع کند. درواقع علیرغم عدم استقبال وزارتخانه از فضای مجازی و با توجه به اینکه چشم وزارتخانه به دستگاه‌های فرابخشی بود تا ببیند چه سیاستی را به کار می‌برند بالاخره در میانه راه خود را با این نوع از آموزش همراه کرد. واقعیت امر این است که وزارتخانه توانست در میانه راه خود را به کاروان آموزش مجازی برساند. نتیجه این همراهی به‌روز رسانی شبکه شاد در چهار، پنج مرحله بود. در این به‌روزرسانی‌ها امکاناتی به شبکه شاد اضافه شد تا آموزش مجازی مسیر را بهتر و راحت‌تر از گذشته ادامه بدهد.

شبکه شاد، تجربه اولیه آموزش مجازی در ایران بود. فضایی که اشکالات و ایراداتی به آن وارد بود. در راستای رفع نواقص این شبکه چه انتظاری می‌شود از مسئولان داشت؟

شاد از نواقص درون سیستمی و نرم‌افزاری رنج می‌برد. هرچند این شبکه با نواقصی در بیرون هم دسته به گریبان است، مانند اقتصاد خانواده‌ها، تنوع برخورداری دانش‌آموزان از امکانات آموزشی – از دورافتاده‌ترین روستاها تا بهترین مدارس پایتخت- شبکه شاد در حالی وارد فضای آموزش مجازی شد که زیرساخت‌ها به شکل یکسان در مناطق مختلف مهیا نبودند. بخشی از مشکلات هم برمی‌گشت به فرهنگ استفاده از گوشی و میزان زمانی که دانش‌آموزان و معلم‌ها در فضای مجازی سپری می‌کردند. بخشی از نواقص هم برمی‌گشت به اشکالات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری خود شبکه شاد. مشکلاتی که در قسمت‌های برطرف شدن را تجربه کرده‌اند و در بخش‌های دیگری هنوز پابرجا هستند و امیدواریم برطرف شوند.

نظام آموزشی، خود را در اولین تجربه مجازی‌ محک می‌زند. تجربه‌ای که کاستی‌هایی به خود می‌بیند. در چنین شرایطی چه توصیه‌ای می‌توان به خانواده‌ها و دانش‌آموزان داشت تا به نحواحسن از امکانات این شبکه استفاده کنند.

گفتنی است شبکه شاد در کنار نواقصی که به خود می‌بیند مزایایی را هم به خود نسبت داده است؛ امکاناتی همچون تماس‌های صوتی و تصویری، امکان حضور و غیاب‌ها. مزایایی که به مرور زمان بهتر شدن را تجربه می‌کنند. در حال حاضر در راستای آموزش مجازی محتواهای آماده‌ای در دسترس است؛ محتواهای درسی که در قالب کانال‌های درسی آماده شده‌اند به این معنا که به موازات آموزش مجازی مستقیمی که به صورت مجازی میان معلم و شاگرد گروه‌های مختلف بنابر نیاز از آنها بهره ببرند. شبکه شاد هم از بسته‌های از پیش‌تعیین شده بهره می‌برد. بسته‌هایی شامل تدریس معلمان قبلی و محتواهای رسمی. درواقع این بسته‌های آموزشی به دورافتاده‌ترین دانش‌آموز این امکان را می‌دهد تا از تدریس بهترین معلم‌ها بهره ببرد. قبل از شاد، اپلیکیشن‌های دیگری وارد عرصه شدند، هرچند هیچ‌کدام اقبال شاد را نداشتند و خیلی زود از عرصه رقابت خارج شدند در حالی که شاد در کنار فضای آموزشی به کاربرانش اجازه ارتباطات برون آموزشی را هم می‌دهد؛ دانش‌آموزان می‌توانند مسائل‌شان را به صورت صوت یا تماس با اولیای مدارس درمیان بگذارند. دانش‌آموزان به یاد داشته باشند که آموزش مجازی فرصتی است در اختیار آنها. بهتر است دانش‌آموزان این نوع از آموزش را جدی بگیرند چون با رفتن کرونا این نوع از آموزش یک مهارت به حساب می‌آید. در دوران پساکرونا می‌توان از این فضا به عنوان یک ظرفیت برای انجام تکالیف، برگزاری سمینارها، برگزاری امتحانات و … استفاده کرد.

شبکه شاد فرصتی است در اختیار آموزش مجازی. مدیران مدارس، معلمان و مربیان چطور می‌توانند از این فرصت استفاده لازم را داشته باشند؟

باید تکلیف مشخص شود، تکلیف اینکه با کرونا یا بدون کرونا قرار است چه رویه‌ای در پیش گرفته شود. به شخصه معتقدم حیف است این تجربه نادیده گرفته شده و فراموش شود. هرچند به اجبار وارد چنین فضایی شدیم اما تجربه ارزشمندی بود برای دانش‌آموزان، معلمان و حتی اولیای مدارس. به شخصه توصیه‌ای دارم برای مسئولان آموزش‌وپرورش اینکه تعامل بیشتری با سایر دستگاه‌های ذیربط داشته باشند تا نواقص موجود هم به سرعت برطرف شوند و بعد از این همه دانش‌آموزان در مناطق مختلف از زیرساخت‌های آموزش مجازی بهره‌مند شوند. درواقع این تعاملات می‌تواند منجر به یک محرومیت‌زدایی شود مانند سایر عملکردهای آموزش‌وپرورش در جمع‌آوری مدارس خشت و گلی و … انشاا… یک نهضت ملی ایجاد شود در بهره‌مندسازی دانش‌آموزان از امکانات سخت‌افزاری آموزش مجازی. در گفتن از آموزش مجازی باید به معلمان توصیه کرد در این راستا مهارت‌شان را تا حدودی افزایش بدهند و نگاه تقابل‌گونه‌ای که وجود دارد را تغییر بدهند- تصورمی‌کنند آموزش مجازی اگر فراگیر شود اعتبار و ارزش آموزش حضوری آنها از بین می‌رود- معلمان در نظر داشته باشند هر اتفاقی هم که بیفتد ستون و زیربنای آموزش، معلم است چه در آموزش مجازی چه آموزش حضوری. معلمان به یاد داشته باشند اگر مهارت‌شان را افزایش بدهند طبیعتا دانش‌آموزان و اولیا اعتماد بیشتری خواهند داشت و چه بسا از این فرصت پیش‌آمده یک معلم با یک اعتبار و هنر محلی تبدیل شود به یک معلم با اعتبار ملی. درواقع فضای مجازی این بستر را مهیا کرده تا همه خلاقیت‌ها و ایده‌ها دیده و شنیده شوند. اولیا هم به خاطر داشته باشند دانش‌آموزان را رها نکنند. حضور دانش‌آموزان در خانه به منزله تعطیلی مدارس و آموزش نیست. این شیوه آموزشی، فرصتی است تا دانش‌آموزان در کنار خانواده و در یک فضای امن و در حالی که تحت‌تاثیر ویروس کرونا نیست به مقوله آموزش بپردازد.

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *