Home انتخاب سردبیر راه حل تأمین نیروی انسانی کارآمد در مناطق محروم چیست؟
راه حل تأمین نیروی انسانی کارآمد در مناطق محروم چیست؟

راه حل تأمین نیروی انسانی کارآمد در مناطق محروم چیست؟

0
0
مجید علیپور
 کارشناس تعلیم و تربیت
با جست‌و‌جوی عبارت «کمبود معلم در مناطق محروم» می‌توان به ده‌ها مصاحبه و گزارش از زبان و قلم مقامات مسئول گرفته تا کارشناسان و معلمان دست یافت که در آن از تجمع و مازاد نیرو در شهرها و مناطق برخوردار و در مقابل، سیل تقاضاهای انتقال و گریز از مناطق محروم، ابراز گله و اظهار عجز شده است. اجرای انواع طرح‌ها از به‌کارگیری سرباز معلم (امریه) و نیروهای موسوم به خریدخدمات تا در پیش گرفتن سیاست بومی گزینی، افزودن بر مدت تعهد نیروهای جدیدالاستخدام و… هم نه تنها کمک چندانی به بهبود اوضاع نکرده است بلکه بسرعت به گره کور جدیدی در کلاف سردرگم مدیریت نیروی انسانی در آموزش و پرورش تبدیل شده‌اند.
سال گذشته تصویری از تجمع ده‌ها معلم جوان شاغل در منطقه «دیشموک» (چهارمحال بختیاری) منتشر شد که با به دست گرفتن پارچه نوشته‌ای، به مخالفت‌های مسئولان محلی با تقاضای انتقال خود اعتراض داشتند! جدای از داوری پیرامون محق بودن آن جمع، پرسشی که مطرح می‌شود این است که به فرض موافقت با انتقال آن حجم از نیروی معترض، اساساً معلمی برای دایر ماندن کلاس‌های درس در آن منطقه باقی خواهد ماند؟! درخواست‌های متعدد جهت انتقال از مناطق محروم، مختص منطقه دیشموک نیست و مشابه این پیگیری‌ها و اعتراضات برای مسئولان آموزش و پرورش در سراسر کشور، موضوعی آشنا و معضلی غیرقابل حل است. معلمان (از نیروهای بومی تا غیربومی) با‌وجود تعهدی که در ابتدای استخدام برای خدمت در مناطق محروم داده‌اند، به محض اطمینان از قطعی شدن جذب، متقاضی انتقال به شهرهای بزرگ و مناطق برخوردار می‌شوند و در این مسیر با توسل به انواع روش‌ها و توجیهات، تلاش می‌کنند تا به هرطریق ممکن مسئولان به این نتیجه برسند که بهتر است با خروج آنها از منطقه موافقت شود.
نقش نیروی انسانی متخصص در نیل به شاخص‌ها و اهداف عدالت آموزشی موضوعی غیرقابل انکار است. از سوی دیگر جابه‌جایی و مهاجرت به مناطقی که امکان دستیابی به فرصت‌ها، مواهب و آرمان‌های افراد در آن بهتر و راحت‌تر است از حقوق بدیهی هر شخصی است؛ بنابراین جا دارد از مسئولان و متولیان مدیریت نیرو در نظام اداری کشور بویژه حوزه آموزش و پرورش بپرسیم باتوجه به شکست و بی‌نتیجه ماندن سیاست‌هایی چون بومی گزینی و افزایش مدت تعهد خدمت در مناطق محروم، آیا می‌توان صرفاً با توصیه‌های اخلاقی و یا اجبار، از معلمان متقاضی انتقال از مناطق محروم (که به هر روی راهی برای آن خواهند یافت) درخواست کرد، از فرصت‌ها و مواهب زندگی و اشتغال در مناطق برخوردار گذشته و همچنان به تداوم خدمت در مناطق محروم ادامه دهند؟
نگارنده با تکیه بر تجربه زیسته و همچنین به استناد پژوهش‌های متعددی که در این خصوص منتشر شده است، معتقد است اگر عزم متولیان برای رفع موانع برقراری عدالت آموزشی و در پی آن توسعه متوازن و پایدار کشور جدی است، می‌بایست به این باور برسند که مسأله قدیمی برطرف کردن مشکل کمبود و گریز نیروی انسانی متخصص را با استفاده از روش‌های برگرفته از فرهنگ پادگانی همچون افزایش مدت تعهد خدمت و اعمال سختگیری‌های بیشتر در مسیر انتقال معلمان از مناطق محروم نمی‌توان حل کرد. تنها راه حفظ و چه بسا معکوس کردن جریان مهاجرت نیروی انسانی متخصص و کارآمد، افزایش رضایتمندی شغلی و جاذبه خدمت در چنان مناطقی است.
به‌عبارتی محاسبه هزینه و فایده اشتغال در چنین مناطقی، می‌بایست به اندازه‌ای باشد که بسیاری از نیروها به این نتیجه برسند مواهب و مزایای تداوم خدمت در چنین مناطقی در مقایسه با اشتغال در شهرها و مناطق برخوردار به اندازه ایست که می‌توان از دومی گذشت و همچنان در مناطق محروم اشتغال و ارائه خدمت داشت. نگارنده زمانی را به یاد می‌آورد که تعدادی از معلمان، مشتاق مهاجرت و انتقال به مناطقی چون ابوموسی و قشم بودند. چنانکه حضور در مدارس خارج از کشور و بهره‌مندی از حقوق دلاری نیز از جمله اهداف و رؤیاهای بسیاری از معلمان است. براستی نمی‌توان بعد از سال‌ها اجرای این همه طرح شکست خورده که بیش از هرچیز به دور خود چرخیدن است و صرفاً به تمرکز نیروها در شهرهای بزرگ و خالی شدن مناطق محروم از نیروهای کارآمد دامن زده است، با مدیریت حقوق و مزایا، یکبار برای همیشه این مسأله را حل و جریان انتقال از مناطق محروم به شهرهای بزرگ را معکوس کرد؟
منبع: روزنامه ایران 20 اسفند 99

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *