Home تعلیم و تربیت اگر تعلیم و تربیت را درست کنیم بقیه مسائل حل شده است
اگر تعلیم و تربیت را درست کنیم بقیه مسائل حل شده است
0

اگر تعلیم و تربیت را درست کنیم بقیه مسائل حل شده است

0
0

دیدار نوروزی جمعی از معلمان با خانواده ی صمیمی دکتر علی شریعتی و به ویژه همسر محترمشان خانم پوران شریعت رضوی رهاوردهای زیادی داشت.
طی یک گپ دوستانه با خانم دکتر سارا شریعتی متوجه شدیم که ایشان به حوزه تعلیم و تربیت نه تنها علاقه مند بلکه پرداختن به آن را از لوازم ضروری برای پیشبرد تحولات مثبت در کشور می دانند. تواضع و صمیمیت ایشان در اولین برخورد با ما سبب شد که مترصد زمانهای کوتاهی در بین پذیرایی از میهمانان شویم که اجازه می داد با سارای میزبان سخن گوییم، هرچند کوتاه ولی مفید. گزیده ای از مطالبی که ایشان مطرح نمودند را خدمت علاقه مندان به این وادی تقدیم می کنیم:
در رویکرد جامعه شناختی نخستین گام، بررسی و شناخت توصیفی descriptive هر پدیده در جامعه است. تنها پس از این مرحله هست که هر کسی می تواند با رویکرد نظری، اعتقادی یا ایدئولوژیک خود،یک الگوی دستوری یا توصیه ای perscriptive را تجویز کند. در حالیکه غالباً در ایران نخبگان بدون داشتن درک و توصیفی درست از یک وضعیت، یک پدیده یا موضوع نظیر “مدرسه”، بر اساس اعتقادات و باورهای خود به “تجویز و توصیه” می پردازند.
در نگرش به تعلیم و تربیت نیز به همین منوال نخستین اولویت ، بررسی و شناخت پدیده “مدرسه” به عنوان یک “مفهوم “concept است و نه صرفا یک مکان “location “، سپس در گام دوم پرداختن به محتوای تعلیم و تربیت، یعنی اینکه مثلاً در مدرسه چه چیزی را درس می دهیم و گام سوم بررسی مفهوم “اخلاق” در تعلیم و تربیت می باشد.
پس در گام اول باید به تحولات مفهوم “مدرسه” در ایران پس از انقلاب توجه کرد و یک تیپولوژی مشخص از مدارس یعنی انواع مدارس اعم از دولتی – غیر دولتی، مذهبی – غیر مذهبی، استعدادهای درخشان، نمونه دولتی، فنی و حرفه ای، … ارائه داد.
باید مشخص کرد درآمد مدارس چگونه است، هزینه ها، شهریه ها به چه نحوی است و خلاصه از پدیده مدرسه آن گونه که امروز هست، شکل واضحی ترسیم گردد.
در این مورد باید به عنوان نمونه پاسخ چنین سوالاتی را بیابیم:
آیا برای تاسیس یک نوع مدرسه، الگوها و قوانینی وجود دارد یا این اقدام یک امر سلیقه ای و بدون الگوی مشخص است ؟ آیا تجربه خصوصی سازی مدارس موفق بوده است؟ تجربه مدارس مذهبی چگونه بوده آیا در ارائه دانش آموزان مذهبی به جامعه موفق بوده اند؟ آثار و نتایج مدارس تخصصی مثل فنی و هنری و … چه بوده است؟…
در عین حال در آموزش و پرورش عناصر دیگری هم علاوه بر مدرسه ممکن است نقش داشته باشند. باید فکر کرده.،اجزاء این حوزه را مشخص نماییم و به “مفهوم “تبدیل کنیم و برای شناخت آنها تمرکز و پژوهش نماییم.
همانطور که اشاره شد مدرسه یک “مفهوم “است که در یک دوره تاریخی در جهان، در برابر سایر نهادهای اجتماعی شکل گرفته است.
گفتیم در گام بعدی، باید به مفهوم “تعلیم و تربیت” Pedagogy پرداخت یعنی توجه به اینکه چه چیزی را در مدرسه درس می دهیم. برخی متفکران از جمله شیخ محمد عبده معتقد بود که تنها راه رهایی کشورهای اسلامی، حتی بالاتر از مبارزه فکری و سیاسی، تعلیم و تربیت است. وی با این دیدگاه، الهیات تعلیم و تربیت را ارائه داد. او معتقد بود که اگر تعلیم و تربیت را درست کنیم بقیه مسائل حل شده است. نمونه ای دیگر از اهمیت دادن به نهاد مدرسه، کشور فرانسه است. جمهوری خواهان می گویند ما روی مدرسه سرمایه گذاری می کنیم، مدرسه به ما “جمهوری خواه کوچک” تحویل می دهد. مدرسه جمهوری خواه سه ویژگی دارد: اجباری است، همگانی است و مجانی….
این گفت و گو نیمه تمام ماند و ما در انتظار فرصتهای دیگری برای بهره بردن از حضور دکتر سارا و سایر اساتید و آگاهان این حوزه هستیم.

تنظیم توسط خانم منیژه رئیسی از اعضای شورای مرکزی سازمان معلمان ایران

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *