Home انتخاب سردبیر اقتصاد آموزش و تجربه ژاپن
اقتصاد آموزش و تجربه ژاپن

اقتصاد آموزش و تجربه ژاپن

0

عباس کاظمی عضو شورای مرکزی سازمان معلمان

در تعریف  علم اقتصاد ، اقتصاد علمی اجتماعی است که هدفش کاهش آلام و رنج های انسانی وبهبود وضعیت زندگی کیفی و کمی مردم مطابق با نیازهای  زمان و از طریق ایجاد فرصت های اشتغال است . آدام اسمیت پدر علم اقتصاد ، از نخستین  اندیشمندانی بود که در بررسی ها ومطالعات خود ، به نقش واهمیت  عامل انسانی در تولید  پی برد و نظریه سرمایه انسانی را مطرح کرد این نظریه آموزش سرمایه انسانی را عامل اصلی در دستیابی به فرصت های شغلی و درآمد می داند نظریه سرمایه انسانی بعدا در قالب اقتصاد آموزش خود را نشان داد از این لحاظ  کشورهای توسعه یافته خود  را مدیون اقتصاددانانی می دانند که این نقش را مطرح و ترویج کردند.

 اقتصاد آموزش چه نقشی در توسعه دارد؟

اقتصاد آموزش از یک طرف به مقایسه نظام های اقتصادی می پردازد و از طرف دیگر به کاربردهای آموزشی وتاثیر متقابل این دو (اقتصاد و آموزش) را بر یکدیگر مورد سنجش و بررسی قرار می‌دهد اقتصاد آموزش به درک رابطه بین آموزش ،رشد اقتصادی، اشتغال و توزیع درآمد علاقمند است  و نظام های آموزشی را به عنوان  نهاد های اقتصادی  از لحاظ کارایی ، در آمد و بهره وری مورد توجه قرار می دهد

اقتصاد آموزش به عنوان یکی از شاخه های کاربردی علم اقتصاد توجه صاحب نظران را به خود جلب کرده و به بررسی چند محور اساسی می پردازد .

1- سرمایه گذاری در امر آموزش اقتصادی چه منافعی به دنبال دارد؟

2- عوامل تعیین کننده  برای ارائه و انتخاب و آموزش برای منافع اقتصادی کدام اند ؟

3-منافع آتی فرد در آموزش مانند افزایش دستمزد، رفاه اقتصادی و اجتماعی کدامند ؟

4- توصیه های لازم برای اصلاح  موثر نظام آموزشی چیستند؟

5- آموزش وپرورش در تحول نظام آموزشی فعلی و ارتقاء درخور عصر صعنتی و فرا صنعتی برای توسعه همه جانبه اقتصادی اجتماعی و ایجاد تحولات تمدنی چه نقشی دارد؟

تجربه تحولات کشورهای آسیای جنوب شرقی حاکی از آن است که این کشورها در بخش آموزش نسبت به ظرفیت اقتصادی اشان  سرمایه گذاری بیشتری کرده اند . این سرمایه گذاری ها  با افزایش تولید ناخالص ملی همبستگی مثبت و بالایی را نشان می دهد. 

 تجربه ژاپن

  بررسی تحولات  تاریخی ژاپن نشان می دهد  که فناوری و توسعه ژاپن حاصل حداقل 400سال تلاش اندیشه گران اجتماعی ، اقتصادی و اصلاحات  مستمر در نظام آموزشی و نظام آموزشی همگانی متناسب با عصر و زمان بوده است. در ژاپن نوعی شکوفایی فکری بومی قبل از تاثیر تفکرات غربی وجود داشته که از طریق نظام آموزشی مرتب به باز تولید خود پرداخته و با تلفیق و تطبیق با نظام آموزشی غربی ، تاثیر فراوانی بر رفتار سرمایه انسانی به عنوان موتور اصلی رشد و توسعه  گذاشته است.

 در ژاپن از عصر فئودالیسم تا کنون به گسترش آموزش و کارتولیدی و سخت کوشی و جمع گرایی و حاکمیت آزادی فردی و سنت همزیستی انواع مذاهب مانند شینتو، بودا، مسیحیت و اعتقاد به خدای بهره‌وری تاکید شده و گام در دوره جدید گذاشته است. درتاریخ اقتصادی و  آموزشی ژاپن، تاکید و توجه بر  آموزش اجباری ، تشویق به تولید و مصرف کالاهای محلی  به وضوح دیده می شود.

 نویوهیروساتو ، از اندیشمندان ژاپن می باشد که به آموزش و پرورش توجه خاصی داشته  و مورد توجه دولت توسعه خواه  و امپراطور میجی  قرار گرفته . ساتو آمو زش و پرورش و توسعه و بهره‌وری را از وظایف رهبران سیاسی می دانست  و معتقد بود که آموزش و پرورش انسان را قادربه افزایش بهره وری در تولید می کند .  باور داشت که از طریق آموزش و پرورش و تولید اقتصادی مردمان مناطقی  چون  ژاپن ،کره و چین و هند  از فقر نجات خواهند یافت . ساتو دولت را موظف می سازد که در اقصاء نقاط کشور اقدام به تاسیس کودکستان و مدارس به ویژه مدارس  صنعتی و کشاورزی کنند تاکید ساتو برآموزش پرورش ژاپن از گذشته تاکنون سرمشق سیاست های  دولت ژاپن قرار گرفته  است.

 دوره روشنگری

 عصر روشنگری به دستور امپراطور میجی از طریق گسترش آموزش و پرورش و شناخت فرهنگ و تمدن غرب آغاز گردید.  نیاز به کسب دانش از غرب مورد تشویق قرار گرفت . دولت موسسه ای برای پرورش مترجم تاسیس کرد ، دفتر مطالعات موسسه بررسی کتاب بربرها که قبلا تاسیس شده بود  به دانشگاه توکیو تبدیل شد .نیروی کار و منابع انسانی مطلوب  بالاترین دارایی فرد، خانواده و دولت تلقی گردید. دانش و فن در نیروی کار، گسترش باورهای سازنده نسبت به کار و مصرف کالاهای محلی، دانش کاربردی، فنون مولد ، شیوه های درست مصرف ، تعلق خاطر به سرزمین اجدادی ، فرهنگ شرم  نسبت به عقب ماندگی از عوامل توسعه  کشور ژاپن بوده اند .

گزارش‌های بانک جهانی نشان می دهد سرمایه گذاری در آموزش در کشورهای آسیایی مانند سنگاپور ،هنگ کنگ ، کره جنوبی به مراتب بیشتر از کشورهای  خاورمیانه و شمال افریقا و امریکای جنوبی  بوده است . تجربه کشورهای شرق آسیا نشان می‌دهد استفاده از تجربه های بین المللی ، سیاست های تشویق تولید و صادرات و تاکید بر نیروی کار و سرمایه انسانی جامعه از عمده‌ترین دلایل توسعه و افزایش اشتغال و افزایش درآمد ملی بوده است .

ما نیز برای درک این مقولات مهم نیازمند تحول فرهنگی در بینش و دانش و نگرش ها از طریق آموزش و پرورش هستیم .

منابع : سایت های اینترنتی

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 3 =